Tütün Yetiştiricilerinde Koruyucu Davranış Yaklaşımının Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması Araştırma-Geliştirme Projesi
İzmir Ekonomi Üniversitesi İletişim Fakültesi işbirliği ile Tütün Yetiştiricilerinde Koruyucu Davranış Yaklaşımının Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması Araştırma-Geliştirme Projesi yürütülmektedir. Amaç, üreticilerin iş güvenliği kurallarına uymasını sağlamak ve kişisel koruyucu ekipmanları kullanmaları konusunda davranış değişikliği oluşturabilmek amacı ile davranış bilimcilerinden aksiyon süreçlerinin tanımlanmasıdır.
Tarım faaliyetlerinin insan sağlığı üzerinde kısa veya uzun vadede etkileri olduğu bilinmektedir. Örneğin tarım ilaçlarından zehirlenme ve solunum sorunları bu tehditlerin başında gelmektedir. Bu amaçla, dünya genelinde meslek kuruluşları gibi sektör aktörleri; maske, eldiven, gözlük, koruyucu kıyafet giyilmesi gibi önlemler önermektedirler. Ancak çalışanlar bu kişisel koruyucu ekipmanları kullanmaya çeşitli nedenlerden dolayı direnç göstermektedirler.
Bu çalışma, Oriental ve Büyük yaprak (SCV) tütünü zirai ilaç uygulaması sırasında, ayrıca büyük yaprak (SCV) tütünü kırım (hasat) aşamasında çeşitli sağlık tedbirleri konusunda yaşanan sorunlara çözüm önerileri sunabilecek süreç iyileştirme seçenekleri sunacaktır.
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) ve Ege Tütün İhracatçıları Birliği (ETİB) iş birliğinde yürütülen “Tütün Tarımında Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanımında Davranış Değişikliği Projesi” kapsamında araştırmacılar, firma temsilcileri ve tütün eksperleri Ege İhracatçı Birlikleri’nde bir araya geldi. İEÜ İletişim Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ebru UZUNOĞLU tarafından yönetilen projenin çıktıları sektör temsilcileri ile paylaşıldı. Adıyaman ve Uşak’ta yapılan saha çalışmaları, anket uygulamaları ve odak grup çalışmaları neticesinde elde edilen sonuçlar değerlendirildi.
İzmir Ekonomi Üniversitesi ve Ege Tütün İhracatçıları Birliği’nden Koruyucu Davranış Yaklaşımının Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması için Yeni Bir Adım
İzmir Ekonomi Üniversitesi İletişim Fakültesi ile Ege Tütün İhracatçıları Birliği (ETİB) iş birliğinde yürütülen proje, tütün yetiştiriciliğinde kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanımını artırmak için yürütülen iletişim çalışmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor. Hedef, bu çalışmaların etkisinin ölçülebildiği ve zamanla kalıcı hale geldiği bir yapı kurmak. Çalışma, 2024 yılında gerçekleştirilen ve tütün üreticilerinin KKE kullanımına ilişkin motivasyonlarını, karşılaştıkları engelleri ve ihtiyaçlarını ortaya koyan ilk projenin devamı niteliğinde.
Üç aşamadan oluşan projenin ilk bölümünde, koruyucu davranışların yaygınlaştırılmasında etkili olabilecek paydaşların ve iş birliği alanlarının belirlenmesine odaklanıldı. Bu kapsamda Ege Bölgesi’nin önde gelen üretici ve ihracatçı firmalarıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmeler, 2021–2026 yılları arasında yayımlanan 23 bini aşkın haberin incelendiği kapsamlı bir medya taramasıyla desteklendi. Bu iki çalışma sonucunda yerel yönetimlerden sağlık otoritelerine, üniversitelerden kamu kurumlarına ve ilgili sektör temsilcilerine uzanan geniş bir paydaş ağı ortaya çıkarıldı. Paydaşların konuya yaklaşımları, etki düzeyleri ve sürece sağlayabilecekleri katkılar değerlendirilerek paydaş haritaları oluşturuldu. İlk aşamada elde edilen bulgular ayrıca sektör temsilcilerinin katıldığı bir çalıştayda ele alınarak saha deneyimleriyle zenginleştirildi.
Projenin ikinci aşamasında bu veriler daha ayrıntılı biçimde analiz edilerek paydaşların tutumları, algılanan engeller ve sosyal etkiler incelenecek. Medya içerikleri ile saha görüşmelerinden elde edilen bulgular birlikte yorumlanarak KKE kullanımını destekleyecek iletişim yaklaşımlarının ve mesajlarının hangi paydaşlar üzerinden ve nasıl geliştirilebileceği belirlenecek.
Üçüncü ve son aşamada ise tüm bulgular uygulamaya dönük bir çerçevede bir araya getirilecek. Bu çıktılar, iletişim stratejilerinin planlanması, uygun paydaş ve iş birliklerinin belirlenmesi, uygulamaların izlenmesi ve değerlendirilmesinde kullanılabilecek ölçülebilir kriterlere dönüştürülecek. Proje sonunda, KKE kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik iletişim çalışmalarına rehberlik edecek veri temelli bir karar destek ve iletişim yönetimi modeli oluşturulması hedefleniyor.
